Kiracı-Ev Sahibi Tesisat Rehberi: Kim Neyi Öder?
Kullanım-eskime ayrımı, doğru bildirim düzeni, taşınma öncesi kontrol ve depozito anlaşmazlıklarını önleyen kayıtlar.

Kullanım tarafı mı, yapı tarafı mı?
| Durum | Kiracı | Mülk sahibi |
|---|---|---|
| Tıkanan gider (saç, yağ, yabancı cisim) | Öder | — |
| Hor kullanılan armatür, taşırılan küvet | Öder | — |
| Yaşlanan boruların kaçağı | — | Öder |
| Çürüyen contalar | — | Öder |
| Ömrünü dolduran şofben | — | Öder |
Kullanım mı, eskime mi?
Ayrımın mantığı basittir: tıkanan gider, kırılan süzgeç, koparılan duş başlığı gündelik kullanımın sonuçlarıdır ve çoğu durumda kiracıya bakar. Ömrünü dolduran galvaniz hat, gömülü boru kaçağı, çürüyen kolon bağlantısı ise binanın yaşıyla ilgilidir ve ev sahibinin alanıdır.
Gri bölge her zaman vardır — rezervuar iç takımı gibi — ve orada belirleyici olan çoğu zaman tespit raporudur: sorun eskimeden mi, kullanımdan mı doğmuş? (Somut uyuşmazlıkta avukata danışın.)
Kiracının altın kuralı: yaz, tarihle, sakla
Arızayı fark ettiğiniz gün ev sahibine yazılı bildirin (mesaj da olur — tarih kayıtlıdır). Bildirilmeyen küçük kaçak büyüdüğünde, "haber verseydin küçükken çözerdik" cümlesi masaya gelir ve sorumluluk tartışması kiracı aleyhine döner. Bildirdiğiniz hâlde onarım yapılmıyorsa, yazışma geçmişiniz sizin en güçlü belgenizdir.
Taşınma günü rutini
Girişte: tüm ıslak hacimleri fotoğraflayın; muslukları açıp basınca ve sıcak suya bakın; klozet dibini, dolap altlarını, süpürgelikleri kontrol edin; sayaç numarası ve endeksi kaydedin. Çıkışta: aynı kareleri yeniden çekin. Bu iki seri fotoğraf, depozito konuşmasını tartışmadan tutanağa çevirir.
Ev sahibi tarafı için not
Periyodik kontrol ve hızlı onarım, mülkü koruduğu gibi sorumluluk tartışmalarını da kısaltır; sigortada "bakımsızlık" itirazının panzehiri de bu kayıtlardır.
Devamı
Arıza tespiti ve rapor için su kaçağı tespiti ve sıhhi tesisat; hakların bütünü su hasarında haklar rehberinde.
Sorumluluk çizgisi: kullanım mı, yapı mı?
Kiralık dairede tesisat masrafının pusulası tek sorudur: arıza kullanımdan mı, yapıdan mı doğdu? Kullanım tarafı kiracıya bakar: tıkanan gider (saç, yağ, yabancı cisim), hor kullanılan armatür, taşırılan küvet, kırılan rezervuar kapağı. Yapı tarafı mülk sahibine bakar: yaşlanan boruların kaçağı, çürüyen contalar, ömrünü dolduran şofben-termosifon, izolasyon zafiyeti, bina kaynaklı sorunlar.
Gri bölge ise ihmalle çizilir: kiracının aylarca bildirmediği küçük sızıntı büyüyüp yapıyı çürüttüyse, sorumluluk paylaşılabilir — bildirim tarihi bu yüzden dosyanın kalbidir. Pratik çeviri: dakikalık-küçük bakım (conta, perlatör temizliği) günlük yaşamın parçası; parça ve sistem değişimi mülkün parçasıdır. Sözleşmede aksine hüküm varsa o okunur; yoksa bu çizgi yaygın kabuldür.
Kiracının el kitabı: bildir, belgele, bekletme
Kiracının bütün hukuku üç fiile sığar. Bildir: her arıza, fark edildiği gün ev sahibine yazılı (mesaj yeterli) bildirilir — "söylemiştim" sözlü tarihçesi, tartışma günü buharlaşır. Belgele: giriş günü kontrol listesiyle gezilen ev, sayaç fotoğrafı ve mevcut kusurların kaydıyla teslim alınır; çıkış günü aynı tur tekrarlanır — depozito konuşması bu iki kaydın arasında yapılır.
Bekletme: akan rezervuar "ev sahibinin sorunu" diye izlenmez. Su faturası sizin, büyüyen hasar ortak derttir; bildirip makul süre bekledikten sonra zorunlu-acil müdahaleyi yaptırıp belgeyle mahsuplaşmak, hukuken de tanınan yoldur. Acil durumda öncelik her zaman hasarı durdurmaktır: acil plan kiracı-malik ayrımı tanımaz.
Ev sahibinin el kitabı: teslim düzeni ve periyodik bakım
Mülk sahibinin koruması da üç başlıktır. Teslim düzeni: her kiracı değişiminde beş dakikalık tesisat turu (sayaç fotoğrafı, vanaların çalışırlığı, sayaç testi, görünen bağlantıların kuru kontrolü) ve sonucun teslim tutanağına iki satır olarak girmesi. Periyodik bakım: boş geçen dönemlerde ve uzun kiracılıklarda yılda bir kontrol — küçük contanın vaktinde değişmesi, boyalı tavan onarımından hep ucuzdur.
Bakım kaydı, olası "bakımsızlık" iddialarına karşı sigorta dosyasının da belgesidir. Sigorta düzeni: konut paketi + sorumluluk teminatı mülk sahibinde, eşya poliçesi kiracıda — sigorta rehberi bu bölüşümün ayrıntısıdır. Kiracıyla ilişkinin altın kuralı da tektir: yazılı ve hızlı iletişim; tesisat, sessizlikten büyüyen tek ev sorunudur.
Sorular ve cevaplar
"Kombi/termosifon bakımı kimin masrafı?" Yaygın pratik: yıllık rutin bakım kullanana, cihazın arıza-parça-değişim masrafı mülk sahibine. Sözleşme satırı varsa o geçerlidir; yoksa bu ayrımı ilk kış gelmeden mesajla netleştirin.
"Kiracı tadilat-tesisat değişikliği yapabilir mi?" Yazılı izinle: batarya değişimi gibi geri dönebilir işler kolay onay alır; hat taşıma gibi kalıcı işler mülk sahibinin kararı ve çoğu durumda masrafıdır. İzinsiz değişiklik, çıkışta eski hâle getirme talebiyle dönebilir.
"Su faturası kaçak yüzünden kabardı; kim öder?" Kaçak yapıdan geldiyse (gömülü boru) makul olan, bildirimden sonraki fazla tüketimin mülk sahibince karşılanmasıdır; kiracının geç bildirdiği dönem tartışmalıdır. Tarihli bildirim + tüketim karşılaştırması, pazarlığı sayıya bağlar.
"Ev sahibi 'küçük tamiri sen yaptır' diyor; sınır ne?" Ölçü, masrafın niteliğidir: kullanımdan doğan ve dakikalık işler evet; yapıya dokunan, parça değiştiren işler hayır. Sınır tartışmalıysa faturayı kimin ödediğinden bağımsız olarak işi belgeleyin — belge, bir sonraki konuşmanın zeminidir.
Ve ilişkinin altın belgesi: giriş günü birlikte doldurulan tek sayfalık durum tespiti — sayaç endeksi, çalışmayan-damlatan noktalar, vanaların hâli, birkaç fotoğraf. Bu sayfa; depozito konuşmasının, fatura tartışmasının ve sorumluluk ayrımının tamamını tahminden çıkarır. On dakikalık bu ritüeli teklif eden taraf, hangi taraf olursa olsun, ilişkinin en akıllı yatırımını yapmıştır.
Sözleşme tarafına da tek paragraf hak: yeni kira sözleşmesi yapılırken tesisat maddesini muğlak bırakmayın — 'küçük bakım kiracıya, yapısal işler malike; arıza bildirimi yazılı; yıllık kombi bakımı şu tarafta' diye üç satır, bu rehberdeki tartışmaların çoğunu doğmadan bitirir. Üç satırın pazarlığı imza gününde kolay, kriz gününde imkânsızdır.
Taşınma günleri için de kısa not: giriş-çıkış endeks fotoğrafları, abonelik devri ve vana turu bu rehberin doğal ekidir; adım adım listesi devir yazısında hazırdır.
İlgili yazılar

Alt komşuya su sızdı, masrafı kim öder? Sigorta neyi karşılar, kiracı-ev sahibi sınırı nerede? Su hasarının…

Ortak tesisatın envanteri, periyodik bakım takvimi, acil gece planı ve kat maliklerine hesap verilebilirlik.

Aramadan önce sorulacaklar, güven veren işaretler, internetteki kapora tuzakları ve iş bitiminde teslim…
Bu rehberin altındaki yazılar
- Banyo Aksesuar Montajı: Fayansı Delerken Tesisata Dikkat
- Bide Musluğu ve Taharet Borusu Montajının İncelikleri
- Bina Tıkanıklığında Masraf Paylaşımı Nasıl Yapılır?
- Çamaşır Makinesi Mutfağa mı Banyoya mı? Tesisat Açısı
- Depozito ve Tesisat Hasarı: Çıkışta Tartışma Önleme
- Engelli ve Yaşlı Dostu Banyo: Tesisat Tarafında Değişenler
- Ev Satın Alırken Tesisat Muayenesi: Nelere Bakılmalı?
- Ev Sahibi Habersiz Daireye Girebilir mi? Acil Durum Sorusu
- Ev Sahibi Onarımı Yaptırmıyor: Kiracının Seçenekleri
- Evsel Su Arıtma: Tezgâh Altı Sistemlerin Tesisat Yükü
- Kat Mülkiyetinde Su: Sık Karşılaşılan 10 Durum
- Kiracının Taktırdığı Armatür: Çıkarken Sökülür mü?